0312 815 13 25 - 26
lvt@lvt.com.tr
TR / EN
LVT Test Laboratuvarı

IEC 61439-1 (ELEKTRİK PANOLARINDA TİP TESTLERİ)

IEC 61439-1 (ELEKTRİK PANOLARINDA TİP TESTLERİ)

IEC 61439-1 (ELEKTRİK PANOLARINDA TİP TESTLERİ)

IEC 61439-1 (ELEKTRİK PANOLARINDA TİP TESTLERİ)

Pano tip testleri, panolar için kurallar ve doğrulamanın tekdüzeliğini elde etmek amacıyla uygulanan genel yapılış ve kurallara mümkün olduğunca uygunluğu sağlamak için yapılan tip testlerini içerir. Tip testleri bağımsız akredite laboratuvarlarda yapılır. Tip testleri “LVTCERT Belgesi” almak için yapılması gereken testleri de ifade eder. Alçak gerilim anahtarlama düzeni ve kontrol düzeni panolarının her tipi için bütün kuralların ve karşılık gelen doğrulama yöntemlerinin belirlenmesinde yalnızca iki standart gereklidir:

-  Genel kurallar ve test uygulamalarının toplandığı IEC 61439-1 standardı,

-  Ürünün kullanım amacı göre tanımlanan ürün standardı.

IEC 61439 standart serisinin yapılandırılması için aşağıdaki bölümler öngörülmüştür:

a) IEC 61439-1: Genel kuralar,

Kapsam: Beyan gerilimi a.a. durumunda 1000 V’u veya d.a. durumunda 1500 V’u aşmayan PANOLAR,

- Mahfazalı veya mahfazasız olan sabit veya taşınabilir PANOLAR,

- Elektrik enerjisinin üretimi, iletimi, dağıtımı ve dönüşümü ile bağlantılı olarak kullanılması ve elektrik

enerjisi tüketen donanımın kontrolü için amaçlanmış PANOLAR,

 Diğer ilgili özel kuralların uygun olması şartıyla, örneğin, gemilerde, raylı taşıtlardaki gibi özel işletme

şartları altında kullanım için tasarımlanmış PANOLAR,

Not 2 - Gemilerdeki PANOLAR için tamamlayıcı özellikler IEC 60092-302’nin kapsamındadır.

 Diğer ilgili özel kuralların uygun olması şartıyla makinaların elektriksel donanımı için tasarımlanmış

PANOLAR.

Not 3 -  Makinanın bir bölümünü oluşturan PANOLAR için tamamlayıcı kurallar, IEC 60204 standart

serisinin kapsamındadır.

b) IEC 61439-2: Güç anahtarlama düzeni ve kontrol düzeni PANOLARI,

c) IEC 61439-3: Dağıtım panoları

d) IEC 61439-4: İnşaat sahaları için PANOLAR

e) IEC 61439-5: Güç dağıtımı için PANOLAR

f) IEC 61439-6: Baralı kanal sistemleri

g) IEC 61439-0: PANOLAR için açıklayıcı kılavuz.

 IEC 61439-1 standardı uzun ömürlü tesisler, can, mal güvenlik emniyetini garantileyen yapılış ve performans kuralı olarak 12 adet tip testi 9 adet rutin test tanımlar. Eski standartta bulunan (IEC 60439-1) “tip test” ve “kısmi tip test” yerine yeni standart (IEC 61439-1) tüm alçak gerilim anahtarlama ve kontrol düzeni pano tasarımları için “Tasarımın doğrulanması” şartını getirmiştir. Orijinal imalatçı, ilgili pano standardına uygun olarak panonun orijinal tasarımını ve doğrulamasını yapmak durumundadır. Pano imalatçısı ise imalatı tamamlanmış pano için sorumluluğu alan organizasyon olarak tanımlanmaktadır. Orijinal üretici üretip, tip testlerini yaptırıp belgelediği panoları için nihai üreticiye kendi tasarım ve montaj kurallarını hazırlayacağı dokümanlarla bildirmek durumundadır. Tip testleri, temiz ve yeni durumdaki panonun temsili numunesi üzerinde yapılır. Panonun performansı, doğrulama deneylerinden etkilenebilir (örneğin, kısa devre testi). Bu deneyler, işletmede bulunması amaçlanan bir pano üzerinde yapılmamalıdır.

IEC 61439-1 Tasarımın doğrulanması (Tip testleri) aşağıdakileri kapsamalıdır.

a) Yapılış

10.2 Malzemelerin ve bölümlerin dayanıklılığı,

PANO bölümlerinin ve yapısal malzemelerinin mekaniksel, elektriksel ve ısıl yeteneğinin, yapılışın ve performans karakteristiklerinin doğrulanmasını içermelidir.

Bu bölüm kendi arasında 6 deneye ayrılır.

10.2.2 Korozyona karşı dayanıklılık (A Şiddet ve B şiddet)

PANONUN dâhili ve harici metalik bölümlerinin ve metalik mahfazaların temsili numunelerinin korozyona karşı dayanıklılığını doğrulamak için yapılır.

10.2.3 Yalıtkan malzemelerin özellikleri  

Bu bölüm kendi arasında ikiye ayrılır.

10.2.3.1 Mahfazaların ısıl kararlılığının doğrulanması

Yalıtılmış malzemeden imal edilen mahfazaların ısıl kararlılığı kuru sıcaklık deneyi ile doğrulanır.

10.2.3.2 Yalıtkan malzemelerin dâhili elektriksel etkilerden kaynaklanan olağan dışı ısıya ve yangına karşı dayanıklılığının doğrulanması

a) PANOLARIN bölümlerindeki veya

b) Bu numunelerden alınan parçalardan uygunluğunu doğrulamak için kızaran tel deneyi yapılır.

10.2.4 Morötesi (UV) ışınıma dayanıklılık  

Güneş ışınlarının ürünlere zarar vermediğini gözlemlemek için yapılır.

10.2.5 Kaldırma düzeni  

Panoların taşıma sırasında uygun kaldırma düzeni ile donatıldığını doğrulamak için yapılan deneydir. Beyan yükünün 1,25 katı yüklenerek deney gerçekleştirilir.

10.2.6 Mekanik darbe  

Panoların dış mekanik darbelere karşı pano mahfazası tarafından sağlanan koruma derecesine uygunluğu doğrulamak için yapılır. Belirli yükseklikten bırakılan çekiç, numunenin beyan koruma derecesini bozmamalıdır.

10.2.7 İşaretleme  

Deney, 15 saniye su ve 15 saniye petrol eteri ile pano etiketine uygulanır. 30 saniye sonunda işaretlemeler kolayca okunabilir olmalıdır.

10.3 Mahfazaların koruma derecesi (IP testi),

IP testi, IEC 60529’ a uygun olarak tehlikeli bölümlere erişmeye karşı koruma, yabancı katı cisimlere karşı koruma ve suya karşı korumayı doğrulamak için yapılır.

10.4 Yalıtma aralıkları ve yüzeysel kaçak yolu uzunlukları,

Deney, Yalıtma aralıkları için beyan darbe dayanım gerilimini ve yüzeysel kaçak yolu uzunlukları için beyan yalıtım gerilimini sağlamaya yeterli olduğunu doğrulamak için yapılır.

10.5 Elektrik çarpmasına karşı koruma ve koruma devrelerinin bütünlüğü,

Panonun açıktaki iletken bölümlerinin harici koruma iletkenine etkin olarak bağlandığını ve devre direncinin 100 mΩ değerini aşmadığı doğrulanır.

10.6 Anahtarlama düzenlerinin ve bileşenlerin birleştirilmesi,

Pano üzerine takılan anahtarlama elemanlarının gereksinimlerini içermektedir.

10.7 Dâhili elektriksel devreler ve bağlantılar,

İç kablaj gereksinimlerini içermektedir.

10.8 Harici iletkenler için bağlantı uçları.

Haricen yapılacak bağlantı ve terminal gereksinimlerini içermektedir.

 b) Performans

10.9 Dielektrik özellikler,

Panonun;

Geçici aşırı gerilimlere,

Geçici rejim aşırı gerilimlere dayanma yeteneği doğrulanır. Standarda uygun yüksek gerilim uygulaması yapılır. Herhangi bir atlama ve delinme olmamalıdır.

10.10 Sıcaklık artışının doğrulanması,

Pano kendi beyan akımını taşırken, kritik noktaların ölçüm noktalarındaki değerleri aşıp aşmadığını doğrulamak için yapılır. Standarttaki limitleri geçmemelidir.

10.11 Kısa devre dayanımı (Kısa devre testi),

Panoların beyan değerindeki kısa devre akımlarından kaynaklanan ısıl ve dinamik zorlanmalara dayanma yeteneği doğrulanır.

10.12 Elektromanyetik uyumluluk,

Panoların çalışırken havadan ve hattan diğer cihazlarla olan etkileşimleri doğrulanır. Deneyler genel olarak yayılım ve bağışıklık başlığı altında toplanır. Bu uygulamaların çeşitli yöntemler ile havadan ve hat üzerinden doğrulamaları mevcuttur.

10.13 Mekanik çalışma,

Kapı, kilit ve menteşelerin tatminkâr çalıştığını doğrulamak için yapılır.